Viêm tai giữa tiết dịch hay gặp ở trẻ em. Nếu không điều trị đúng thường để lại hậu quả giảm sức nghe ở trẻ. Viêm tai giữa tiết dịch thường có 3 loại: thanh dịch, dịch nhầy và mủ.
Tần suất chiếm khoảng 10 – 20% trẻ em tuổi nhà trẻ, mẫu giáo. Thời gian mắc bệnh thường vào mùa động và mùa thu.
NGUYÊN NHÂN
Sau viêm nhiễm đường hô hấp trên .
Ph́ đại VA.
U bẩm sinh ṿm mũi họng.
Do sữa, thức ăn tràn vào ḥm nhĩ qua ṿi Eustache.
Trào ngược dịch dạ dày thưc quản.
Bệnh toàn thân.
Vi khuẩn thường gặp trong bệnh viêm tai giữa tiết dịch là Streptococcus pneumoniae, Hemophilus influenzae,Moraxella catarrhalis, Staphylococcus aureus.
TRIỆU CHỨNG
1.Triệu chứng toàn thân:
-Triệu chứng viêm tai giữa thường yên lặng nên trẻ không có phản ứng và cha mẹ không hay biết. Trẻ đi khám bệnh chủ yếu do viêm nhiễm đường hô hấp trên gây chảy mũi nghẹt mũi.
-Nghe kém được lưu ư khi cha mẹ nói trẻ chậm phản ứng hay không nghe rơ, học tập sa sút, xem hoạt h́nh phải mở âm lượng lớn, lúc đó cha mẹ nghi ngờ mới cho trẻ đi khám.
-Trẻ lớn có cảm giác nặng tai, đầy tai, ù tai, hay kéo vành tai để nghe.
2. Thực thể:
Khám màng nhĩ có bơm hơi quan sát thấy màng nhĩ không di động.
Nội soi tai: có thể thấy màng nhĩ phồng giai đoạn viêm cấp, sau đó màng nhĩ lơm vào trong, lơm thượng nhĩ, mấu búa nhô, có thể quan sát thấy dịch màu trắng hay màu vàng nhạt sau màng nhĩ.
3.Đo nhĩ lượng:
Nhĩ lượng đồ là một đánh giá khách quan chính xác cao:
-Nhĩ lượng đồ type C nghĩa là trong ḥm nhĩ áp xuất âm, giai đoạn sớm của viêm tai giữa tiết dịch.
-Nhĩ lượng đồ type B nghĩa là trong ḥm nhĩ có chứa dịch.
4. Đo thính lực:
Điếc dẫn truyền mức độ nhẹ.
BIẾN CHỨNG
Nghe kém khoảng 15 – 40 dB. Tuy nhiên mức độ nghe kém đủ nhẹ nhưng ảnh hưởng nhiều đến sự h́nh thành ngôn ngữ ở trẻ. Sự nghe kém do viêm tai giữa tiết dịch liên quan đến chậm nói và kết quả học tập kém.
Lơm thượng nhĩ, dính màng nhĩ vào thành sau và Cholesteatoma.
Màng nhĩ bị lơm sau đó dính vào thành trong dẫn đến giảm thể tích ḥm nhĩ, dẫn đến màng nhĩ không di động, dính cố định xương con và cơ bàn đạp. Colesteamoma thành lập sau co lơm thương nhĩ.
H́nh ảnh màng nhĩ bệnh viêm tai giữa tiết dịch
1. Xơ nhĩ khoảng 10 – 20% trường hợp viêm tai giữa tiết dịch.
2. Điếc tiếp nhận ít gặp.
3. Rối loạn thăng bằng, chóng mặt
ĐIỀU TRỊ
Khoảng 60% trường hợp sẽ tự hết dịch trong ḥm nhĩ sau 3 tháng, 30% cần đến 9 tháng và 10% tồn tại sau 1 năm. Nên việc theo dơi cần được lưu ư.
Video viêm tai giữa thanh dịch:
4.1.Điều trị nội khoa
Điều trị nội khoa tích cực được thực hiện khi:
-Giảm thính lực dẫn đến ảnh hưởng sự h́nh thành ngôn ngữ và học tập ở trẻ.
-Khó chịu, vật vă, hay dụi tai về ban đêm.
-Thường viêm tai giữa.
-Xơ nhĩ hay túi lơm thượng nhĩ.
-Viêm nhiễm đường hô hấp trên thường xuyên, kèm theo viêm mũi xoang, viêm amidan, viêm VA.
-Ảnh hưởng đến chuỗi xương con.
Thuốc:
Kháng sinh nhóm amoxicilin, cotriamoxazol, erythromycin, cefaclor, augmentin.
Kháng histamin kèm thuốc co mạch
Corticoid toàn thân từ 10 – 14 ngày.
Thuốc tan đàm, thuốc điều trị dị ứng.
Môi trường sống trong sạch: môi trường sống sạch sẽ, hốc mũi thông thoáng.
4.2.Điều trị ngoại khoa:
-Trích rạch màng nhĩ dẫn lưu và đặt ống thông khí: sau khi trích rạch màng nhĩ hút dịch trong ḥm nhĩ, đặt ống thông khí tạo không khí vào ḥm nhĩ giúp phục hồi niêm mạc ḥm nhĩ. Thời gian để ống thông khí tùy trường hợp từ 3 – 18 tháng.
- Trích rạch màng nhĩ đặt ống thông phối hợp nạo VA:
Nhằm loại trừ nguyên nhân tắc voi nhĩ cơ học do VA đè vào.